സ്ത്രീകളും അതിര്‍ത്തികളും ​​​​​​​സ്വയമെഴുതിയ കഥ

 

 

സ്ത്രീകളും അതിര്‍ത്തികളുമുണ്ടെങ്കില്‍ കഥകള്‍ താനേയുണ്ടാവുമെന്നും, ഇത്  പ്രധാനമായും രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കഥയാണ് എന്നും പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ഗീതാജ്ഞലി ശ്രീ അവരുടെ ടോമ്പ് ഓഫ് സാൻറ്​ എന്ന പുസ്തകം തുടങ്ങുന്നത്. അത് അക്ഷരംപ്രതി ശരിയാണെന്ന് പുസ്തകം വായിച്ചുകഴിയുമ്പോള്‍ ബോധ്യമാവും.

അതിര്‍ത്തിയെന്നു കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഇന്ത്യക്കാരുടെ മനസ്സിലേക്ക് പാകിസ് സ്ഥാനും, പട്ടാളക്കാരും, വെടിവെപ്പും, മരണവുമൊക്കെയാണ് ഓടിവരിക. അതിനെ അങ്ങനെ നിലനിര്‍ത്തേണ്ടത് ഭരണകൂടങ്ങളുടെ ആവശ്യമായിരുന്നു. രാജ്യത്തിനകത്ത് കാര്യങ്ങള്‍ കൈവിട്ടുപോകുമ്പോള്‍ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ കടിഞ്ഞാണ്‍ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ഏക ഉപാധിയാണ്  പാകിസ്ഥാന്‍ എന്ന ഈ ‘നിത്യശത്രു’. ലോകത്തിലെ പല രാജ്യങ്ങളും പൂര്‍വകാല വൈര്യവും ശത്രുതയും മറന്ന് പുതിയ വികാസത്തിലേക്ക് അതിര്‍ത്തികള്‍ തുറന്നിട്ടുമ്പോള്‍, വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പ് നടന്ന, ഒരു ചരിത്രസംഭവമേല്‍പ്പിച്ച മുറിവിനെ ഇന്നും കുത്തി പഴുപ്പിക്കാനാണ് നമുക്ക് താത്പര്യം.

ഒരു സ്ത്രീ, എണ്‍പതാം വയസ്സില്‍, പഴയ കാമുകനെ അന്വേഷിച്ച് പാകിസ്താനിലേക്ക് പോകുന്ന കഥയാണ് പുസ്തകം പറയുന്നത് എന്ന് പലയിടത്തും എഴുതിക്കണ്ടു. അത് തീര്‍ത്തും ശരിയാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. അത്തരമൊരു സാമാന്യവത്ക്കരണം പുസ്തകത്തിന്റെ ഗൗരവത്തെ കുറച്ചു കാണിക്കാനേ ഉപകരിക്കൂ. മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച പുസ്തകത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തുമാത്രമേ ഈ യാത്ര നടക്കുന്നുള്ളൂ. ആത്യന്തികമായി ഈ പുസ്തകം സ്ത്രീകളെ കുറിച്ചാണ്. കൂട്ടത്തില്‍ അതിര്‍ത്തികളെ കുറിച്ചും.

അതിര്‍ത്തിയെന്ന് പറയുമ്പോള്‍ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെയോ ദേശത്തിന്റെയോ അതിര്‍ത്തിയെ കുറിച്ചല്ല. നമുക്കുചുറ്റും അറിഞ്ഞും അറിയാതെയും നാം പടുത്തുയര്‍ത്തിയ അതിര്‍ത്തികളാണത്. രാജ്യം, ഭാഷ, സംസ്‌ക്കാരം, നിറം, മതം, വര്‍ഗം, ലിംഗം... അങ്ങനെ എല്ലാത്തിനെയും അതിര്‍ത്തികള്‍ക്കുള്ളില്‍ തളച്ചിടാനുള്ള ശ്രമത്തെക്കുറിച്ചാണ് അത് പറയുന്നത്.

എണ്‍പതു വയസുള്ള അമ്മയാണ് മുഖ്യ കഥാപാത്രം. അവര്‍ക്കു ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളിലൂടെയാണ് കഥ വളരുന്നത്. ഉയര്‍ന്ന ഗവൺമെന്റുദ്യോഗമുള്ള മൂത്ത മകന്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പമാണ് അമ്മ ജീവിക്കുന്നത്. മരുമകളും രണ്ട് ആണ്‍മക്കളും അടങ്ങുന്നതാണ് കുടുംബം.

ഭര്‍ത്താവിന്റെ മരണത്തിനുശേഷം, എല്ലാത്തില്‍ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞ്​, ഒരു ചുമരിലേക്ക് പുറം തിരിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അമ്മയെയാണ് ആദ്യഭാഗത്തില്‍ കാണുന്നത്. ഒന്നിനോടും താത്പര്യമില്ലാതെ, ആരോടും ഒന്നും പറയാതെ, ജീവിതത്തോടുതന്നെ മുഖം തിരിച്ചിരിക്കുന്ന അമ്മക്കുചുറ്റും നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളുടെ വിപുലമായ വിവരണമാണ് പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാഗത്ത്.

 

കാര്യങ്ങള്‍ വെറുതെ പറഞ്ഞുപോകുന്ന എഴുത്തുകാരിയല്ല ഗീതാഞ്ജലി. എല്ലാ സംഭവങ്ങള്‍ക്കും സാമാന്യം വലിയൊരു കാന്‍വാസ് തന്നെ നല്‍കുന്ന എഴുത്തുകാരിയാണവര്‍. ഉദാഹരണത്തിന്, വീട്ടില്‍ പാര്‍ട്ടി നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അതിലെ എല്ലാ വിഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും, അതുണ്ടാക്കുന്ന ആളെക്കുറിച്ചും, വിധത്തെ കുറിച്ചും വിശദമായി പറയാനാണ് അവര്‍ക്ക് താത്പര്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ വീട്ടിലെ ഒരുപാട് കാഴ്ചകളിലൂടെയും അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും വായനക്കാർ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. ഇത് പുസ്തകത്തിന്റെ മൊത്തം വായനാനുഭവത്തെ  എത്രമാത്രം സഹായിക്കുമെന്നത് ഉറപ്പുപറയാന്‍ കഴിയില്ല. ഒരു കുടുംബത്തിലെ സ്‌നേഹവും, കാപട്യവും, കുനുഷ്​ടും ,കുന്നായ്മയും, കരുതലുമൊക്കെ വിശദമായി തന്നെ കാണുന്നു.

അങ്ങനെ കട്ടിലില്‍ അനങ്ങാതെ കിടന്നിരുന്ന അമ്മ ഒരു ദിവസം, പേരക്കുട്ടി വിദേശത്തു നിന്ന്​ കൊണ്ടുവന്ന ഊന്നുവടി ഉയര്‍ത്തി പിടിച്ച്,  ‘ഞാനൊരു വിഷ് ട്രീ' ആണെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അമ്മയെ  കാണാതാവുമ്പോഴാണ് കഥ അടുത്ത തലത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നത്.

തെരുവില്‍ കണ്ടെത്തിയ അവരെ ചിലര്‍ ചേര്‍ന്ന് പോലീസ് സ്റ്റേഷനില്‍ ഏല്‍പ്പിക്കുകയായിരുന്നു. അതിനുശേഷം അവര്‍, മകള്‍ ഒറ്റയ്ക്കു താമസിക്കുന്ന (ഇടയ്ക്കിടെ കാമുകന്‍ വന്നു പോകുന്ന) ഫ്‌ളാറ്റിലേക്ക് മാറാന്‍ തീരുമാനിക്കുന്നു. കുറേകൂടി വിശാലമായ മുറികളും, പൂന്തോട്ടവും, വേലക്കാരുമൊക്കെയുള്ള മകന്റെ വീട്ടില്‍ നിന്നാണ് മകളുടെ ചെറിയ ഫ്‌ളാറ്റിലേക്ക് അമ്മ എത്തുന്നത്.

അവിടെ വെച്ച് അമ്മയാകെ മാറുന്നു. ആ വീടിന്റെ ഓരോ വിടവിലേക്കും തുറസ്സിലേക്കും അമ്മ നിറയുന്നത് വായനക്കാർ കാണുന്നു. സൂര്യനാണ് അതിന് അമ്മയ്ക്ക് കൂട്ട്. സൂര്യപ്രകാശം പോലെ അവര്‍ എല്ലായിടത്തേക്കും പടരുന്നു. നന്നായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു, സ്വയം കുളിക്കുന്നു, ബാല്‍ക്കണിയില്‍ ചെടികള്‍ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നു, വീടാകെ അമ്മയെ കാണാന്‍ വരുന്ന വിരുന്നുകാരെ കൊണ്ട് നിറയുന്നു. അമ്മയുടെ ഈ മാറ്റത്തിന് കൂട്ടായി മകളും കൂടെയുണ്ട്. ഒരമ്മയ്ക്കും മകള്‍ക്കുമിടയില്‍ മാത്രം സാധ്യമാകുന്ന പല സ്വകാര്യമുഹൂര്‍ത്തങ്ങളിലൂടെയും അവര്‍ കടന്നുപോകുന്നു. അത്തരം മുഹൂര്‍ത്തങ്ങളെ അതീവ ചാരുതയോടെ എഴുത്തുകാരി വരച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്നു.

 

അമ്മയുടെ മറ്റൊരു കൂട്ട് റോസിയെന്ന കഥാപാത്രമാണ്. റോസി ബുവ എന്നാണ് അവരെ വിളിക്കുന്നതെങ്കിലും, സ്ത്രീയായും പുരുഷനായുമൊക്കെ വേഷ പകർച്ച നടത്തുന്ന വിചിത്രമായ ഒരു കഥാപാത്രമായാണ് കഥാകാരി അവരെ അവതരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.. ആ ദിവസങ്ങളില്‍, അതുവരെ തന്നെ തടഞ്ഞുവെച്ചിരുന്ന പല അതിര്‍ത്തികളെയും അമ്മ തരണം ചെയ്യുന്നത് കാണാം. അസാധാരണമായ ഒരൂര്‍ജ്ജവും പ്രസരിപ്പും അവരില്‍ നിറയുന്നു. മകള്‍ സ്വതന്ത്രമായി ജീവിതം നയിക്കുന്നവളാണ്. എഴുത്തുകാരിയാണ്. എന്നിട്ടും അമ്മയോടൊത്തുള്ള ആ ദിവസങ്ങളില്‍ മകളും, തന്നെ ചുറ്റിവരിഞ്ഞിരുന്ന പല അതിര്‍ത്തികളെയും മറികടക്കുന്നതിന് നാം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. ആ സംഭവബഹുല നിമിഷങ്ങള്‍ അവരുടെ ജീവിതത്തെ പല തരത്തില്‍ മാറ്റിമറിക്കുന്നുണ്ട്. തീര്‍ത്തും സ്വതന്ത്രരായ രണ്ടു സ്ത്രീകള്‍, അവരെ ബന്ധിക്കുന്ന എല്ലാ നൂലിഴകളെയും അഴിച്ചുവെച്ച്, ആകാശത്തിന്റെ വിശാലതയിലേക്ക് പറന്നുയര്‍ന്ന രണ്ട് പട്ടങ്ങള്‍ പോലെയാവുന്ന മനോഹാരിത വായനക്കാർ അനുഭവിക്കുന്നു.

റോസിയുടെ മരണം കഥയുടെ ഗതിയെ വീണ്ടും മാറ്റിമറിക്കുന്നു. റോസിയുടെ മരണാന്തര ചടങ്ങുകള്‍ പൂര്‍ത്തികരിക്കാന്‍ പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് പോകണമെന്ന് അമ്മ ശഠിക്കുന്നു. മകളാണ് കൂട്ടായി പോകുന്നത്.

പാകിസ്ഥാനിലെത്തിയപ്പോള്‍, ആര്‍ക്കും അതുവരെ അറിയാത്ത, അമ്മയുടെ പൂര്‍വ കാല ജീവിതത്തിന്റെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന കഥകള്‍ മകളുടെ മുന്നില്‍ തുറക്കപ്പെടുകയാണ്. പണ്ട് അവര്‍ താമസിച്ചിരുന്ന വീട്ടിലെത്തിയപ്പോഴാണ്, റോസിയുടെ മരണാന്തര ചടങ്ങുകള്‍ മാത്രമല്ല അമ്മയുടെ ഈ വരവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യമെന്ന് മകള്‍ തിരിച്ചറിയുന്നത്. പിന്നീടുള്ള ദിവസങ്ങളില്‍ അവിശ്വസനീയമായ പല സത്യങ്ങളും അവള്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നു.

പതിനാറാം വയസ്സില്‍, വിഭജനത്തിന്റെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന അനുഭവങ്ങളില്‍ നിന്ന്​ഓടി രക്ഷപ്പെട്ട അമ്മയ്ക്ക്, വഴിയില്‍ വെച്ചു കിട്ടിയ കുട്ടിയാണ് റോസി.  അതാണ് അവര്‍ തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധത്തിന്റെ രഹസ്യം. ആ പലായനത്തില്‍ അമ്മയ്ക്ക് ജീവനും മറ്റൊരു രാജ്യവും കിട്ടിയെങ്കിലും, മുതിര്‍ന്നവരുടെ ആശീര്‍വാദത്തോടെ അവള്‍ ഭര്‍ത്താവായി സ്വീകരിച്ച അന്‍വറിനെയും താന്‍ സ്വന്തമായി കരുതിയ മണ്ണും അവള്‍ക്ക് നഷ്ടമാകുന്നു. അതന്വേഷിച്ചാണ് അതിര്‍ത്തികള്‍ താണ്ടി അവരവിടെ ചെല്ലുന്നത്. മനസ്സില്‍ അതുവരെ കരുതി വെച്ചിരുന്ന എല്ലാ അതിര്‍ത്തികളെയും മായ്ച്ചു കളയാനുള്ള ഒടുവിലത്തെ ശ്രമം. വിഭജനത്തെയും, അത് പകര്‍ന്നു നല്‍കിയ അതികഠിനമായ വേദനയേയും വൈകാരികമായോ വിമര്‍ശനാത്മകമായോ നോക്കിക്കാണാനല്ല എഴുത്തുകാരി ശ്രമിക്കുന്നത്. പകരം അതിനെ ദാര്‍ശനികമായ ഒരു തലത്തിലേക്ക് ഉയര്‍ത്താനാണ് ശ്രമം.

 അമ്മയുടെ വയസ്സ് 80 ആണ്​ എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയിട്ട് 75 വര്‍ഷങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടും, രണ്ടു രാജ്യങ്ങള്‍ക്കിടയിലുള്ള അതിര്‍ത്തിയില്‍ ഒരിക്കലും കെട്ടടങ്ങാത്ത അശാന്തി നിലനില്‍ക്കുന്നത് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും അപക്വതയും വീക്ഷണമില്ലായ്മയുമാണ് കാണിക്കുന്നത്. മതത്തിന്റെയും മിത്തുകളുടെയും സങ്കുചിതചിന്തകളിലേക്കൊതുങ്ങാതെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ദാര്‍ശനികതയുടെയും വിശാല കാഴ്ചപ്പാടിലേക്ക് വ്യക്തികളും രാജ്യങ്ങളും എത്തണമെന്ന ചിന്തയിലേക്ക് എഴുത്തുകാരി വായനക്കാരെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. ഏതാനും പേജുകളില്‍, അതിര്‍ത്തികളെ കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാട് എഴുത്തുകാരി വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.  ലളിതവും മനോഹരവുമായ ആ ചിന്തകളെ വായിച്ചുതന്നെ അനുഭവിക്കണം.

 

രാജ്യത്തിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയുമൊക്കെ അതിര്‍വരമ്പുകള്‍ മുറിച്ചു കടക്കുന്ന ഒരമ്മയെയാണ് ഇവിടെ കാണാന്‍ സാധിക്കുന്നത്. ഭര്‍ത്താവിന്റെ പേര് ചോദിക്കുമ്പോള്‍ അന്‍വര്‍ എന്നാണവര്‍ പറയുന്നത്. വീടിനെ കുറിച്ച് ചോദിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു പിടി മണ്ണ് വാരി കാണിക്കുന്നു.

വിസയില്ലാത്ത കുറ്റത്തിന് തടവിലാക്കപ്പെടുമ്പോള്‍, അനുമതിയില്ലാതെ ആ പ്രദേശത്തേക്ക് വന്നതിന് അവരെ പട്ടാളക്കാര്‍ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. നിങ്ങള്‍ മറ്റൊരു രാജ്യത്തില്‍ നിന്ന്​ വന്നവരാണെന്നു പറയുമ്പോള്‍, ഞാനിവിടെ നിന്ന്​പോയി തിരികെ വന്നതാണ് എന്നാണവരുടെ മറുപടി. അതിര്‍ത്തികളുടെ അര്‍ത്ഥമില്ലായ്മയെ കുറിച്ച് ഒരു പാട് നിരീക്ഷണങ്ങള്‍ എഴുത്തുകാരി നടത്തുന്നുണ്ട്.

ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയം പറയുന്ന പുസ്തകമല്ല ഇത്. എന്നാല്‍, തന്റെ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടുകളെ ഗീതാജ്ഞലി ഒട്ടും മറച്ചുവെയ്ക്കുന്നില്ല. പുസ്തകം സമര്‍പ്പിച്ചിട്ടുള്ളത് ഗുരുവും വഴികാട്ടിയുമായ കൃഷ്ണ സോബ്ട്ടിക്കാണ്. ലൗ ജിഹാദ്​ ഒക്കെ വലിയ രാഷ്ട്രീയവിഷയമായ ഈ കാലത്ത്, മുസ്​ലിമായ മുൻ ഭര്‍ത്താവിനെ അന്വേഷിച്ച് ഒരു ഹിന്ദു  വയോധിക പാകിസ്താനിലേക്ക് പോകുന്നത് കഥയുടെ വിഷയമാക്കിയത് യാദൃശ്ചികമാവാന്‍ വഴിയില്ല.

തീവ്രാനുഭവങ്ങളോ അതിവൈകാരിക മുഹൂര്‍ത്തങ്ങളോ ഈ പുസ്തകം സമ്മാനിക്കുന്നില്ല. വളരെ സാധാരണമായ രീതിയില്‍ കഥപറയുന്ന ശൈലിയാണ് എഴുത്തുകാരി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ വായിച്ചതുകൊണ്ട് മൂലകൃതിയിലെ ചില വായനാനുഭവങ്ങള്‍ ചോര്‍ന്നുപോയിട്ടുണ്ടാവാം. ഹിന്ദിയെ രാഷ്​ട്രഭാഷയാക്കണമെന്ന വാദപ്രതിവാദം നടക്കുന്നതിനിടയില്‍, ഹിന്ദിയില്‍ എഴുതിയ ഈ പുസ്തകം ഇംഗ്ലീഷില്‍ വായിക്കേണ്ടി വന്നതിന്റെ ഐറണി പറയാതെ പോകാന്‍ വയ്യ.

സൂര്യനു കീഴിലെ ഒരു വിധം എല്ലാ കാര്യങ്ങളെ കുറിച്ചും കഥാകാരി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട് എന്നുപറഞ്ഞാല്‍ അതിശയോക്തിയാവില്ല. ചിലതിനു നേരെ പരിഹാസത്തിന്റെ മൂര്‍ച്ഛയുള്ള അമ്പുകളയക്കാനും അവര്‍ മടിക്കുന്നില്ല. അങ്ങനെ, ക്യാപിറ്റല്‍ ജീവിതരീതിയുടെ പ്രതീകമായി റീബോക്ക് ഷൂസും, മണ്‍ചട്ടികളിലാക്കി വീട്ടില്‍ നിറയുന്ന ആലുവേര ചെടിയും, വിദേശത്തെ വലിയ കമ്പനിയിലെ സി.ഇ. ഒ ആയ, അവിടെയിരുന്ന് സകല കാര്യങ്ങള്‍ക്കും ഉപദേശവും അഭിപ്രായവും  നല്‍കുന്ന ചെറുമകനുമൊക്കെ ആ അമ്പുകള്‍ക്കിരയാവുന്നു. പലയിടങ്ങളിലും അതിസൂക്ഷമമായ വിശദംശങ്ങളിലേക്ക് കഥ നീളുന്നു. മന്ദഗതിയിലുള്ള ഈ ആഖ്യാനം പലപ്പോഴും വായനയേയും ബാധിക്കുന്നുണ്ട് എന്നതും സത്യമാണ്. ഇന്ത്യയുടെയും പാകിസ്ഥാന്‍ന്റേയും കഥയ്ക്ക് ഇവിടെ കിട്ടുന്ന സ്വീകാര്യതയും വൈകാരികതയും ആഗോളതലത്തില്‍ ലഭ്യമാവുമോ എന്ന് വരും ദിവസങ്ങളില്‍ അറിയാന്‍ കഴിയും.

ആദ്യമായാണ് ഒരു ഇന്ത്യന്‍ എഴുത്തുകാരിക്ക് ബുക്കര്‍ ഇന്റനാഷണല്‍ അവാര്‍ഡ് ലഭിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ അതിനനുസരിച്ചുള്ള അംഗീകാരം അവര്‍ക്ക് ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് സംശയമാണ്. ഇന്നത്തെ ഭരണകൂടം അതിനെ വേണ്ട പോലെ അംഗീകരിച്ചതായി കരുതാന്‍ വയ്യ. അടുത്തിടെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട  ഡാനിഷ് സിദ്ധിഖിക്ക് പുലിസ്റ്റര്‍ സമ്മാനം കിട്ടിയപ്പോഴും സമാന പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. അതിനുകാരണം അവര്‍ മുറുകെ പിടിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ബോധമാണ്. ഇടുങ്ങിയ രാഷ്ട്രീയ, ദേശീയ ചിന്തകള്‍ മാറ്റിവെച്ച് കൂടുതല്‍ വിശാലമായി ചിന്തിക്കണമെന്നാണ് ഈ പുസ്തകം നല്‍കുന്ന ഒരു സന്ദേശം. ചരിത്രസ്മാരകങ്ങള്‍ മാന്തിയെടുത്ത് വിദ്വേഷത്തിന്റെ പുതിയ വിത്തുകള്‍ തിരയുന്നതിന് പകരം, പുതിയ ചരിത്രം കുറിക്കാന്‍ എല്ലാവരും തയ്യാറാവേണ്ട സമയമായി എന്നും അത് നമ്മെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നു. 

വിപുലമായ ഈ പുസ്തകത്തെ കുറിച്ച് ഒരുപാട് എഴുതാന്‍ പ്രയാസമാണ്. ഫ്രാൻസിസ്​ ബേക്കൺ പറഞ്ഞതുപോലെ,  ‘Some books are to be chewed and digested'. അങ്ങനെ, ക്ഷമയോടെയിരുന്ന് പതുക്കെ വായിച്ചാസ്വദിക്കേണ്ട പുസ്തകമാണിത്. സാഹിത്യത്തെ സ്‌നേഹിക്കുന്നവര്‍ ഈ പുസ്തകത്തെ അവഗണിക്കരുത്.

The desolate showcase

 

Twenty years back, when I moved into a new house, I decided to discard all old furnitures and get new ones. The old ones where not matching the ambience of the new house. Furnitures, even though it is for some specific purpose, need to get along with the environment of the house. Otherwise, they will be rejected.

I spent quite some amount in purchasing new furnitures. They were all sleek and trendy. Still one particular furniture stood out from the crowd. That was the showcase. It was a new invention by Godrej and they had thought many years ahead in designing that piece.

The whole showcase could be dismantled. It came in a box and it was a marvel to see the company representative unboxing it and assembling the parts into a beautiful showcase. Today it is so common that you may wonder what is so special. Twenty years back that was an amazing innovation.

From then onwards the showcase occupied the most important space of our living room. It stood there like a chaperoned elephant. Whoever came home noticed it and never left without having few words of praise for that elegant work of art. Realising how much it is adding value to our house, we gave special attention to it. We ensured it is decorated properly every time. Wherever we went, we remembered to look out for unique decorative items which will adorn that showcase. Those selected objects enhanced the elegance of the showcase.

As it happens to many things in life, the charm and charisma of the showcase started fading slowly. Its presence was taken for granted. New innovative items started coming to market and the showcase starting losing its attention.

The neglect was obvious. But I will admit we were even bit abusive. We started stuffing things into that showcase. By then we had developed the horrible habit of storing everything, even if it is not needed. So naturally most of the excesses found their way to the showcase. The junk stuffed in made it bulky. Due to years of neglect, its seams started bulging. Before long that showcase was looking grotesque. It became a sore in our eye.  When all the other furnitures still had their use, this one piece, which was our pride possession, became a complete misfit. My son, who always admired the beauty of that piece, was livid when he could not hang the LCD on the wall because the showcase stood in its way.

Last week we again shifted to a new house. This time every furniture is customized at the new house as per our requirement, ambience and of course the budget.

Setting up a new house is tiring and draining.  But what exhausted me more, however, was discarding the old furnitures. No one needed them. OLX turned out to be a platform of frauds. Suddenly I found myself in a very precarious situation.

Then we spread around word in the housing society and maids, sweepers, guards, plumber and others started marching into our house. They chose whatever they wanted and negotiated the price. Though old, the furnitures are still strong and sturdy.  For them it was a prize possession. Few of it where so old that we did not charge anything for them.

That is the time the showcase came back to my attention. I thought it will fetch some good money for me. At least the amount to pay the transporter while shifting to the new place. Shockingly, no one showed any interest in that piece. For everyone, this once elegant piece of furniture, was useless. It was too heavy to handle and will occupy lot of their precious space. It has become hackneyed and obsolete.

I had to hunt for a buyer to take the showcase away while all other furnitures were sold out. As the other furnitures found  new owners, the showcase witnessed it all alone, suppressing the unbearable sense of being abandoned. It reminded me of my son when he was young, lonely at creche, eagerly waiting for us to pick him up.

Eventually all the other items were removed. Only this showcase remained, like an orphaned child in that empty house. Its fall from grace was unbearable. I had to find a way to decently hand it over to someone who will respect its past glory. I had to plead, beseech and cajole everyone to rescue the huge object, which was a like a lonely whale who got marooned in shallow water.

At last, the caretaker agreed to move it out and keep it somewhere till the time we get a buyer or get it dismantled. I had to pay him for his services.

As I drove out of the housing society, through the mirror, I got the last glance of the desolate showcase, dumped in a corner. As I drive on, it will go away from the mirror and will become a thing of past. Nevertheless, the emptiness of that desolate showcase, which personified beauty and elegance once, will haunt me for years to come.

When suits fail and cufflinks win.

 

Few years back, when I voluntarily quit corporate life, little did I realize that I will be leaving behind a much bigger part of my life along with that decision. Business life is always demanding. Among many others, one thing they demand is how you carry yourself. Fundamental rule says you should dress like a business man. And this is possible only when you have an adequate wardrobe.

Over the years I had taken care of this need by expanding my wardrobe carefully. I had my collection of suits, matching ties, shoes for various occasion, assortment of watches, range of perfumes and many other paraphernalia like wallets, belts tiepins and cufflinks.

Interestingly, after a couple of months of my retirement I realized that most of these stuffs have become obsolete. Apart from the few occasions on which I used suit, ties and shoes, they remained unused most of the times. Whenever I open my wardrobe, there they are, occupying a major portion of the wardrobe, reminding me of an eventful past. I had retained most of them thinking I could pass on a few to my son.

My decision to quit was not a sudden one. I had thought about it carefully and had ticked almost all possible boxes. Still, I confess, I never thought what will happen to these materials, which once embellished my life. Though I still leave a considerable part of my wardrobe for them, they are neglected. Once they were an integral part of my life. I could not have stepped out of my house ignoring them. However, today they have all become insignificant in my life as my present engagement does not need them.

 As you decide to play different roles in life, you leave some of your old baggage behind. While things like suit, tie, shoes etc were inevitable, there were smaller materials like cufflinks, tie pins and so on which were avoidable. Still, they were bought because it was those small things which made me complete. Suit and tie were good enough. But it was that cufflink which added to the handsomeness. Though trivial, that is what made the picture complete. Those trifles added a lot of value.

Every time I open my wardrobe the hanging suits remind me about my past and present. They hang, like a border, between my past and present.

When my son turned an adult, I tried to coax and cajole him to use some of them. But for him those where far outdated. Still, I could force him to use my leather shoes, which was one of my prized possessions.

Last week, my son bought his new suit home. He needed one for his graduation ceremony. While at the shop, when the master was taking his measurements, I nostalgically thought of the first suit I stitched, which is still hanging in my cupboard. They took me back to some of those enriching days of my life. Not that I love the present life less.

As my son was trying his new suit, I understood there are few things which you cannot pass on to them. Those which are yours are only yours. When they grow up, they chose their path and along with it even the wardrobe.

Nevertheless, I felt happy when he came and enquired about the cufflinks. He needed them. I started searching for it and they were missing. I was very organized in my corporate life and knew where I had kept my things. Suddenly, I realized few things were missing. Son was bored by the search and soon left. They need instant gratification. But I could not leave them just like that. I ransacked the whole cupboard but could not place them. Then I remembered that it was kept it in my expensive shaving kit, which I had given to my son. They were still there but were faded due to long neglect. Of course, they have lost their shine and sheen. However, when I polished them a bit, the gleam and luster came back.

It made me think. The new role which I chose in life has made many things irrelevant. Like those cufflinks, I must have misplaced few things, though apparently insignificant now, which once added lot of value to my life. While preserving what I felt may be useful, I would have pushed some stuffs to the unknown corner. And in that process, I have forgotten that without those trifles, life will never be complete. It is high time I searched and found them back.

My son looked handsome in his new suit. When I saw him moving out, to start a new life, stepping literally into my old shoes, I felt proud. By wearing those cufflinks, which he felt made his attire complete, he left me a small but important message- instead of forcing old things on him, share those which will add value, and he will accept it with full heart. Suits may fail, but cufflinks can win.

സ്വപ്നത്തില്ലെങ്കിലും...

 

വളരെ വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ടു. ജീവിതം മടുത്ത് എവിടേയ്ക്കോ യാത്ര തിരിക്കുകയാണ്. കാവിമുണ്ടും ടീ ഷർട്ടുമാണ് വേഷം.(പ്രപഞ്ച സത്യമന്വേഷിച്ചുള്ള യാത്രയിൽ വേഷം കാവി നിറമാകണമെന്ന് അബോധ മനസ്സിനു പോലുമറിയാം. അത്ര ശക്തമാണ് വസ്ത്രങ്ങളുടെ ഇടപെടൽ). കൈയിലെ സഞ്ചിയിൽ മറ്റൊരു ഷർട്ടും കുറച്ചു പൈസയുമുണ്ട്. നടന്ന് നടന്ന് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലെത്തി. എന്തുകൊണ്ടാണ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ എന്നറിയില്ല. എവിടേക്കു പോകണമെന്നും നിശ്ചയമില്ല. പല ട്രയിനുകളും വന്നു പോയി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഞാനൊന്നിലും കയറുന്നില്ല. എനിക്ക് യാത്ര പോകാനുള്ള ആഗ്രഹം മാത്രമേയുള്ളൂ, അതിനുള്ള തീവ്രമായ മോഹം ഇല്ല എന്ന് ഈ സ്വപ്നത്തെ വേണമെങ്കിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കാമെന്നു തോന്നുന്നു. ഒടുവിൽ ഏതോ ഒരുൾ പ്രേരണയാൽ ഞാനൊരു വണ്ടിയിൽ കയറി. ജനലിന് അരികിലെ സീറ്റിലിരുന്നു. എന്റെ സ്വപ്നമായതു കൊണ്ടാവാം വണ്ടിയിൽ ആരുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. പുറം കാഴ്ചകൾ കണ്ടു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ പലതരം ആധികൾ മനസ്സിനെ കീഴടക്കി തുടങ്ങി. എവിടേക്കാണ് ഞാൻ പോവുന്നത്? കൈയിൽ വേണ്ടത്ര പണമുണ്ടോ? നാളെ മാറിയുടുക്കാൻ മുണ്ടുണ്ടോ? മാറ്റാനുള്ള ഷർട്ട് അല്പം മുഷിഞ്ഞതാണോ? അങ്ങിനെ അനേകം ചിന്തകൾ .

സ്വപ്നത്തിലാണെങ്കിലും, ജീവിതത്തിന്റെ നിരർത്ഥകത തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സ്ഥലകാലങ്ങളെ അതിജീവിക്കാൻ ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചതാണ്. വിശപ്പിനെയും, രതിയേയും, മനസ്സിന്റെയും, ശരീരത്തിന്റെയും അത്തരം കാമനകളെ ത്യജിക്കാനുള്ള യാത്രയാണ്. ആ യാത്രയിലാണ് ഇത്തരം ഭൗതിക ചിന്തകൾ മനസ്സിനേയും ശരീരത്തേയും പിന്നോട്ട് പിടിച്ചു വലിക്കുന്നത്. ആ ശുഷ്ക്കമായ ചിന്തകളിൽ നിന്നും മനസ്സിനെ മോചിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ടിക്കറ്റ് കലക്ക്ടർ വരുന്നത് കണ്ടു. അപ്പോൾ, ടിക്കറ്റെടുത്തിട്ടില്ലല്ലോ എന്ന പുതിയ ചിന്ത ഉടലെടുത്തു.

ജീവിതത്തിന്റെ അക പൊരുൾ കാണാൻ കൽപ്പിച്ചിറങ്ങിയവന് എന്ത് ട്രയിൻ ടിക്കറ്റെന്ന് മനസ്സിനെ പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അറിയാ ദേശങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ഈ മഹായാത്രയിൽ ഒരു ടിക്കറ്റിനെന്തു പ്രസക്തി എന്നു സമാധാനിച്ചു. എന്നാൽ മനസ്സതിന്റെ തനിസ്വഭാവം കാണിച്ചു. ചഞ്ചലതയുടെ വള്ളിയൂഞ്ഞാലിൽ അത് കിടന്നാടി. ചെറുപ്പം മുതലേ പഠിപ്പിച്ചു തന്ന ശീലമനുസരിച്ച് അപകട ഘട്ടം വന്നപ്പോൾ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ തുടങ്ങി.

എന്റെ വലിയ യാത്ര ഇത്ര നിസാര കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് തടസ്സപ്പെടരുത് എന്നു കരുതിയാവാം, ഒരു ആദ്യശ്യ ശക്തി എന്നിൽ നിറഞ്ഞ് എവിടേക്കുള്ള ടിക്കറ്റാണ് വേണ്ടത് എന്നു ചോദിച്ചു. ഞാനാദ്യമൊന്നമ്പരുന്നു. പെട്ടെന്ന് ഉള്ളിൽ ഭയം നിറഞ്ഞു. എവിടേക്കെങ്കിലും പോകാതെ വയ്യ. എന്നാൽ, സ്വപ്നമാണെങ്കിലും, അതി ദൂരം പോകാനുള്ള ധൈര്യവുമില്ല. ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥം കണ്ടെത്താനുള്ള യാത്രയ്ക്ക് ഇത്രയൊരുക്കം പോരെന്നു തോന്നി. കുറച്ചു കൂടിയൊക്കെ ആലോചിച്ചും കണക്കു കൂട്ടിയും ഇറങ്ങേണ്ടതായിരുന്നു. എന്റെ മൗനത്തിൽ ആ അദൃശ്യ ശക്തി അക്ഷമനായി.

" വടകരയ്ക്കൊരു ടിക്കറ്റ് മതി" ഞാൻ പെട്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. സ്വപ്നത്തിലും , ഞാൻ വണ്ടി കയറിയത് കോഴിക്കോട് നിന്നാണെന്നും, ആ വണ്ടിയുടെ അടുത്ത സ്‌റ്റോപ്പ് വടകരയാണെന്നും ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞത് എന്നെ തന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. ഏത് ധ്യാനസ്ഥലികൾ തേടിയിറങ്ങിയാലും, ആഴത്തിൽ വേരിറങ്ങിയ ചിലയിടങ്ങളെ മറക്കാനാവില്ല.

എന്റെ സ്വതവേയുള്ള യാത്രകൾ കോഴിക്കോട് നിന്ന് തെക്കോട്ടാണ്. വടകരയ്ക്കൊക്കെ അവസാനമായി പോയ കാലം മറന്നു. അടുത്ത സ്റ്റോപ്പാണെങ്കിലും, സ്വപ്നത്തിൽ സാധാരണ പോകുന്നതിൽ നിന്നും എതിർ ദിശയിലേക്ക് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചതിൽ ഞാൻ ചാരിതാർത്ഥ്യനായി.

ഒരു തരം പുച്ഛത്തോടെ ആ ആദ്യശ്യ ശക്തി വായുവിൽ നിന്നും ടിക്കറ്റെടുത്ത് എനിക്ക് തന്നു. മറ്റു പല പ്രധാന പണികളും മാറ്റി വെച്ച് ഇതിനു വേണ്ടി സമയം മിനക്കെടുത്തിയതിന്റെ രോഷം ആ മുഖത്ത് പ്രകടമായിരുന്നു. ഞാൻ ടിക്കറ്റ് വടകരയ്ക്കു തന്നെയാണെന്ന് ഉറപ്പു വരുത്തി. ടിക്കറ്റ് കലക്ടറും അതെ പുച്ഛഭാവത്തോടെ എന്നെ ഗൗനിക്കാതെ കടന്നു പോയി. അവരുടെ ആ പ്രവൃത്തി എന്നെ വേദനിപ്പിച്ചെങ്കിലും, സ്വപ്നത്തിലാണെങ്കിലും, വടകര വരെ മാത്രമാണെങ്കിലും, ഒടുവിൽ ഞാനൊരു യാത്രയ്ക്കു തയ്യാറായല്ലോ എന്ന സന്തോഷത്തിൽ ഞാൻ ജനലരികിലേക്ക് കൂടുതൽ നീങ്ങിയിരുന്നു.

മറ്റുള്ളവർക്ക് ഇത് തീർത്തും അർത്ഥശൂന്യമായ യാത്രയായി തോന്നാം. ഇത്ര നിസാരമായ ഒരു കാര്യത്തിനെ ഞാനെന്തിനാണ് ഇത്ര പെരുപ്പിച്ചു കാണിക്കുന്നത് എന്ന് അത്ഭുതപ്പെടാം. എന്നാൽ, പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം ഒരു സഞ്ചിയുമായി, സമയം നോക്കാതെ, എവിടേക്കെന്നറിയാതെ , എങ്ങിനെയെന്നറിയാതെ , വീട്ടിൽ നിന്നുമിറങ്ങി യാത്ര തുടങ്ങി, ഒടുവിൽ വടകരയെങ്കിൽ വടകര വരെ പോയി വരികയെന്നത് എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു സംഭവം തന്നെയാണ്. ഇത്ര ദൃഡമായ ഒരു തീരുമാനം ഞാൻ അടുത്ത കാലത്തൊന്നുമെടുത്തിട്ടില്ല.

ജീവിതത്തിലാകെ വേരൂന്നാൻ തുടങ്ങിയ ജാഡ്യത്തെയാണ് ഞാൻ മറികടന്നതെന്ന് സ്വയം സമാധാനിച്ച്, വടകരയിൽ വണ്ടിയിറങ്ങിയാൽ തിരിച്ച് കോഴിക്കോട്ടേക്ക് എങ്ങിനെ തിരിച്ചു പോകുമെന്ന പ്രയോഗിക ചിന്തയിലേക്ക് മനസ്സിനെ തിരിച്ചു വിട്ട് ഞാൻ സീറ്റിൽ ചാരിയിരുന്നു. തീവണ്ടിയുടെ പതിഞ്ഞ താളത്തിൽ, സാന്ത്വനത്തിൽ ഞാൻ വീണ്ടുമുറങ്ങി പോയി.

പിന്നീട്, സ്വപ്നത്തിൽ പോലും വലിയ യാത്രകൾ പോകാനും, വലിയ ദൂരങ്ങൾ താണ്ടാനുമുള്ള ആർജ്ജവം എനിക്കില്ലെന്ന അറിവിലേക്കാണ് ഞാൻ കണ്ണു തുറന്നത്.

 

 

Are we becoming islands?

 

“I had a heart attack”, he said.

I stared at him in disbelief.” I was not aware”, I muttered, apologetically.

“No, no, not that kind of heart attack” he corrected me, “I mean my heart was broken”. I heaved a sigh of relief; he was talking figuratively.

We were meeting after many years. We were best friends during our college days. Even after getting   jobs in different cities, we were in touch with our limited resources. However, after he migrated to Gulf countries it was difficult for us to meet frequently. From whatever I knew, he had a good job, small family, decent earnings and a satisfying life. That was till the time he shared his story.

Though he had whatever I mentioned above, what he was not having are those moments which we consider more important in life. Due to his work schedule, he does not have any meaningful friends. He has lost the habit of reading. Recreational activities are almost nil. Though he earns quiet well, much of it is spend on securing the future as job is highly insecure. Family get -togethers with friends are rare and even when they meet the wave length is missing. In short, he has everything but some good time in life. I realized the intensity when he said he treasures these few hours we are spending together much more than many things in life. I listened carefully when he poured out his woes, anguishes and despairs. “For an outsider, I have everything in life. What I need is someone to talk to whenever I am down”, his eyes where moist when he said that.

I felt really guilty. It is true that we were physically far away. However, there were various methods in which we could have connected with each other. Still, we failed to do so.

It was during that time when one of my neighbor informed me that their daughter is undergoing depression. She was a vibrant and lively teenager, generally active in everything. Suddenly she has withdrawn into a shell and has become taciturn. Parents failed to understand the reason behind this sudden change and decided to take her to a doctor. Before that they requested me to talk to her. I was reluctant as I am not an expert in this matter. But I knew of the impact if she is taken to a doctor. She was so close to us so I decided to spend some time with her. Fortunately, she opened up to some extent. As she was growing, her views, ideas and experiences about life were changing and naturally she was confused. She was not confident of sharing her concerns with anyone so she started scribbling it down. Those thoughts weighed her down a lot and she found solace in her solitude. She was like a rudderless boat in the river, wandering aimlessly. When she looked around there was no one with whom she can confide with. I was successful in coaxing her to show me the notes she made. What she wrote were really matured for her age. Eventually we were able to convince her that we appreciate her concerns and it is quite natural to go through such experiences at her age. Slowly and steadily, she regained her old self.

The suicide of CCD owner Mr. Sidharth used to be a topic of discussion among my friends at that time. We had failed to understand why a successful, intelligent and positive person like him took such a drastic step. We wondered, how a person with so much connection, network and relationships, was left alone when he took such tragic decision in his life.

These are just few instances. I am sure, all of us will be having our own share of such stories. What is common about them is, somewhere deep down they were all lonely and ached for someone to lovingly gaud them back to life. What I learned was the real self of a person can be completely different from what we see. “Beneath the apparent calmness there is turmoil”.

While these thoughts were tormenting me, I read something very interesting. It seems, once a huge whale swam into the Themes River, by mistake. Imagine the confusion and torture it must have gone through finding itself in completely unfamiliar surroundings. It was written that the Govt spend a huge amount of money to guide the whale back to its natural habitat.

What triggered my thoughts further was a recent incident where a young guy who went for trekking along with his friends on a mountain, slipped and fell into a cleft deep down. He could not move out of that place for a couple of days. Government had to take the help of army to get him out. He had spent couple of days without food and even water.

The fact is, there are millions who have slipped from their lives and fallen to the deep crevices. They stay there all alone with no one to rescue them. There are millions who entered alien waters and are swimming listlessly. The reasons can be different-ill health, financial crisis, failed relationship, loss of dear ones and so on. But they all are broken and extremely lonely.

How many lives must have failed or lost just because there was no one with them when they desperately needed a healing touch. Most of us go through such moments and need someone to reassure us; someone who can hold us close and give that magical hug which may bring us back from those haunting black thoughts.

Unlike what the poet said, people are really becoming islands. Deep within, we all need a bit of compassion and a companionship. On one hand we are ashamed to ask for it, and on the other we fail to recognize the need of the other person. It is high time we kept our difference and hatred apart and loudly declare that we are there for each other. If we could rescue a whale, will it be a herculean task for us to salvage a fellow being?